Wat is jouw rol als cliëntondersteuner en waar ligt de grens? - ClientondersteuningPLUS
Wat is jouw rol als cliëntondersteuner en waar ligt de grens?

Wat doe je als cliëntondersteuner naast het kijken naar de zorg die nodig is? Welke rol heb je? En nog belangrijker… welke rol pak je? We komen allemaal weleens als cliëntondersteuner in een situatie terecht waarin je rol lastig te definiëren is, die vragen (bij je) oproept en waarin je kwetsbaar bent. Tijdens een openhartig gesprek met collega-cliëntondersteuners zijn we dieper ingedoken op onze rol en de grenzen daarvan. Juultje Holla deelt in deze blog haar kijk op de rol van de cliëntondersteuner.

Betrokken zijn én voldoende afstand houden

Juultje: “Het blijft een boeiend thema om met elkaar te praten over onze rol. De context waarin wij ons begeven is altijd dynamisch, de middelen worden schaarser, de budgetten groeien niet en wij als organisatie (ClientondersteuningPLUS) krijgen steeds vaker te maken met ingewikkelde zorgvraagstukken. Sommige casussen waarin je als cliëntondersteuner betrokken raakt doen ook iets met je als mens en drukken als een last op je schouders. Bestaat er zoiets als betrokken professionele distantie? Hoe ga je hier als mens mee om? Is dit anders dan als cliëntondersteuner?”

Iedereen vervult zijn rol op zijn eigen manier

Juultje: “Discussies binnen ons vak betreffen vaak ethische kwesties. Waar liggen mijn grenzen en is dat cliëntafhankelijk? Iedereen vult het op zijn eigen manier in. Elk van ons is zeer betrokken, op onze eigen wijze, met onze eigen talenten en, laten we eerlijk zijn, eigen valkuilen. Zoals ook elke situatie en elk persoon waar we mee werken weer anders is. Hoewel we geen begeleiders zijn, en er daardoor ook altijd een bepaalde afstand blijft, zijn we wel allemaal erg betrokken. We staan als een soort advocaat, vertolker, stem of gids naast de ‘cliënt’. Als padvinders wijzen we de weg binnen zorgland. Als alles stil lijkt te staan, brengen wij weer beweging. Al met al een prachtig beroep.”

Je hoeft het niet alleen op te lossen

Juultje: “Maar we zien ook dat we in sommige situaties tegen onze eigen grenzen of de grenzen van onze rol aan lopen. Wat dan? Toveren kunnen we niet. Onze betrokkenheid betekent soms ook dat we ‘s nachts wakker liggen, denkend aan hoe we een situatie voor iemand kunnen verbeteren. Hoe zorgen we dan voor onszelf? Gelukkig hoeven het niet alleen op te lossen. We kunnen anderen wijzen op hun verantwoordelijkheden. En ook binnen de organisatie; het helpt met een collega te sparren vóór je van een situatie ‘s nachts wakker ligt. Daarnaast hebben we door intervisie de mogelijkheid te praten over situaties die wij als persoon ingewikkeld vinden, of omstandigheden waarin we de (soms wat vage) grenzen van cliëntondersteuning opzoeken.”

Jij alleen hoeft ‘het systeem’ niet te veranderen

Juultje: “Soms willen we het hele systeem wel veranderen, met alle machtsposities en beslissingen gebaseerd op geld. Dit kan erg frustrerend zijn en vreet energie. Om dit werk te blijven doen is het belangrijk om te beseffen dat wij er niet zijn om het hele systeem te veranderen. Wij mogen ons concentreren op die ene persoon en linksom of rechtsom, onderdoor of overheen een oplossing vinden die bij die persoon past. Dan voelt de last op onze schouders soms toch net iets lichter.”

Geef mogelijkheden én kaders aan

Juultje: “Het belangrijkste is dat je helder bent over jouw rol en jouw gedachten daarbij. Richting de client, zorgaanbieders en overige partijen waar je mee samenwerkt. Wees duidelijk wat de mogelijkheden zijn en geef hierbij de kaders aan. En weet je het even niet meer of wil je dat er iemand meedenkt? Sta open voor een brede blik op ons vak. Zoek elkaar op en maak gebruik van elkaars kennis, ervaring en creativiteit. En gelukkig zijn er ook de vele succesverhalen. Samen vieren waar het goed gaat zorgt ervoor dat de moed ons niet in de schoenen zakt. Het blijft zoeken, zeker bij de wat complexere situaties, maar in samenwerking met elkaar komen we een heel eind.”