Waar is het fatsoen? - ClientondersteuningPLUS
Waar is het fatsoen?

Cliëntondersteuning is een mooi vak, we kunnen veel betekenen voor onze cliënten. Maar soms voel je je machteloos en kun je niet voorkomen dat je cliënt onrecht aangedaan wordt, zelfs na zijn dood.

Hans Kroon | Sinds jaren ben je afhankelijk van anderen. Je hebt, vanwege je eigen manier van prikkelverwerking en je overgevoeligheid voor allerlei zaken waar andere mensen minder moeite mee hebben, een eigen manier van communiceren via gedrag. Er zijn allerlei labels op je geplakt in de jaren. Autist, verstandelijk beperkt, gedragsproblematisch, cliënt, VG7, lastig, gewelddadig, incommunicabel. Je hebt anderen nodig gehad om jezelf te kunnen zijn en woorden te kunnen geven aan wat je voelt en nodig hebt. En daar zijn veel mensen jammerlijk in mislukt. En jij zat met de ellende. Er waren jaren dat het meeste klopte. Je hebt vooral last van je jaren in een instelling, waar je niet wilde zijn, last had van de anderen en bang voor alles wat je kon overkomen. Maar je wilde vooral niet daar zijn. Je wilde een eigen huisje met een kat, een blauwe bank en lekker veel buiten zijn, onder de gewone mensen. Je familie zien en anderen helpen. 

Maar je had labels en dus moest jij als driehoekje in het zorgrondje passen, hoe zeer je je ook verzette.

Na jaren in een instelling kapot te zijn gegaan kon je eindelijk naar een eigen huis met een eigen team, een blauwe bank en een kat. Eindelijk kon je zelf je leven bepalen. Eindelijk hoefde je niet meer te vechten. En als je toch ging vechten, omdat je niet geloofde dat het vechten niet meer hoefde, dan gaven ze je de ruimte, want het was jouw huis, jouw leven, jouw recht. Uiteindelijk voelde je dat het vrede was geworden en begon je de ellende langzaam een beetje van je af te laten glijden, weer een beetje te genieten en te ontspannen. Maar inmiddels was je een wrak, een schaduw, krom en vermagerd. 

Een paar weken geleden werd je niet meer wakker. In de nacht gaf je lijf het op. 44 jaar en op. 

Natuurlijk maakte het Zorgkantoor vanaf het begin dat je in je eigen huis woonde het leven van alle mensen die je in je eigen huis wilden helpen begeleiden, dit onmogelijk. Men wil geen Meerzorg op een PGB. Men wil geen 24-uurs zorg in een PGB, ook al wordt maar 21 uur vergoed. Men schermt met termen als ondoelmatig, zonder dit te onderbouwen. Men schermt met termen als toezicht, maar maakt de rekensom niet af. Men zoekt advies bij het NZI, maar neemt het daaruit voortvloeiende advies niet over. De ene procedure na de andere met grote schulden en een rechtszaak tot gevolg. Het Zorgkantoor wil niet dat andere mensen zoals jij in hun eigen huis hun eigen zorg krijgen. Je moet van hen terug naar de instelling, want intensieve zorg als de jouwe mag alleen via Zorg in Natura, volgens het Zorgkantoor. Alsof dat goedkoper is, het komt in ieder geval niet in de buurt van de kwaliteit van leven die je in je eigen huis ervaart. Maar je moet van het Zorgkantoor terug naar de instelling – daar horen mensen zoals jij opgehokt te worden in groepen, ook als ze dat helemaal niet willen. 

Een week voor de rechtszaak overlijd je. Zij die jou kennen als de prachtmens die je was zijn intens verdrietig. Je begeleiders waken bij je in je huis totdat je uitvaart daar is. 

Als je cliëntondersteuner geef ik door aan het Zorgkantoor dat je overleden bent. Gecondoleerd, zegt de mevrouw aan de andere kant van de lijn. Ik dank haar en vraag hoe de afhandeling verder gaat. Het PGB stopt op de dag van je overlijden. Medewerkers kunnen na je datum van overlijden niet meer declareren en de Gewaarborgde hulp, je moeder, kan niet meer in het portaal zonder dat ze eerste een verklaring van erfrecht overlegt. Je had geen testament…

Voor je begeleiders is er een regeling dat ze een eenmalige uitkering kunnen krijgen, omdat de zorgovereenkomst zo abrupt ophoudt. Een formulier is onderweg, zegt de mevrouw. 

De volgende week krijg jij postuum een brief. Daarin staat dat ze je informeren dat je PGB is veranderd, beëindigd. De brief is aan jou, niet aan je moeder. 

Het formulier ontbreekt. De Meerzorg waar je recht op had stopt al op 1 januari. Er komt ook een brief bij dat je PGB ook op 1 januari al stopt. De rechtszaak gaat niet door, want je bent er niet meer. Je begeleiders kunnen we dus niet betalen, het Zorgkantoor geeft een enorme trap na. Je rouwende moeder moet dus voor de honderdste keer bellen met het Zorgkantoor om te pogen ervoor te zorgen dat je fantastische begeleiders, die je de laatste twee en een half jaar uit het diepe moeras hebben helpen kruipen, die zelf onbetaald je lichaam hebben bewaakt, misschien toch nog gewoon hun salaris kunnen krijgen.

Jij hebt nu de rust, die je bij leven de laatste jaren niet meer had. Voor het Zorgkantoor ben je een probleem wat is opgelost. Zonder geweten, zonder compassie, zonder fatsoen.