Een Drentse jongeman, we noemen hem Pim, wordt uit de forensische zorg gezet. Hij heeft geen woon- of verblijfplaats en geen inkomen. Forensische zorg is opgelegd op de plek die een computer van Justitie aanwijst. Net als in de Wlz-zorg zijn die plekken schaars en moeilijk te vinden. Het werd een gedwongen verblijf in… Amsterdam.
Niet helemaal thuis in de forensische zorg? Lees deze blog van maart 2025.
‘’Het is uiteraard niet handig als je je onttrekt aan opgelegde zorg. De instelling kan haar opdracht van de rechter niet waarmaken en zegt de zorg op. Ja dat mag, als je reclasseerder dat ook accepteert. Maar als je je reclasseerder ook links laat liggen, dan kun je niet altijd op veel coulance en ruggensteun rekenen. ‘Wie niet luisteren wil, moet maar voelen’ is veelal het motto. Zijn reclasseerder meldt Pim bij het Openbaar Ministerie terug om te zien of hij toch niet beter af is in detentie; hij luistert immers niet. De behandeling van een tenuitvoerlegging kan “even” duren in Nederland. En in de tussentijd? Ach, zoek het zelf maar uit, we hebben meer te doen.
Het ontbreken van passende zorg
Zo kwam Pim bij ClientondersteuningPLUS onder de aandacht. Uit diagnostiek blijkt dat Pim een verstandelijke beperking zou kunnen hebben, maar het onderzoek is te oud om een kansrijke Wlz-aanvraag mee te doen. Helaas wordt op straat geen behandeling en onderzoek gedaan en is dat ook geen opdracht aan de forensische zorg in de opgelegde maatregel.
Pim verblijft vooral in de buurt van vrienden in het Oosten van het land, die hem stimuleren wat van zijn leven te maken. En dat wil hij ook echt. In Amsterdam heeft hij niets te zoeken. Met een vermoedelijke VG en 21 jaar komt dat niet vanzelf van de grond en overzie je de consequenties van je handelen niet zomaar. Gevalletje ontbrekende passende zorg op de juiste plek, dus. Pim verblijft op een bootje van zo’n goede vriend. Tot de winter nadert ziet de havenmeester het door de vingers, maar is dan onverbiddelijk.
Het ontbreken van verantwoordelijkheid door Justitie
Dit is een overduidelijke situatie waarin Justitie, de reclasseerder, zelf voor de oplossing zou moeten zorgen. En toch is Pim met zijn 21 jaar dakloos in de koude wintermaanden. Hoewel er nog geen Wlz-indicatie is en een kansrijke aanvraag nog ver in de toekomst ligt, vonden we bij ClientondersteuningPLUS toch dat we al in actie moesten komen voor Pim. Langer wachten zou weleens zeer nadelig voor hem kunnen uitpakken.
We speurden de gewenste leefomgeving af naar forensische zorgaanbieders met mogelijkheden. Al na enkele pogingen hadden we succes bij een instelling die het, na kennismaking met Pim, wel zag zitten. We overtuigden de reclasseerder van het belang om hem bij deze aanbieder onder te brengen en niet de – via de Justitie-computer – toegewezen woonplek af te wachten. Pim zit nu in een keurig zorgappartement op de plek waar hij altijd al had willen zijn. Hier kan hij zijn leven verder vormgeven met een zorgverlener die snapt wat hij nodig heeft en werk wil en kan maken van de voor een Wlz-aanvraag benodigde diagnostiek. Een prettige bijkomstigheid is dat als zijn maatregel erop zit, hij naadloos bij deze aanbieder over kan in Wlz-zorg.
Out of the box-handelen
Hebben we hier het werk van anderen gedaan? Ja, zeker! Soms moet je wat verder gaan dan strikt genomen je opdracht is, om te zorgen dat mensen de kansen krijgen die ze verdienen. Zo kan een onafhankelijk cliëntondersteuner het verschil maken door de wensen van iemand als uitgangspunt te nemen. En nu maar hopen dat het OM hem niet alsnog in detentie plaatst en we daarna weer van voren af aan kunnen beginnen.’’
Jeroen Veltheer, onafhankelijk cliëntondersteuner ClientondersteuningPLUS
