Wie langdurige, intensieve zorg nodig heeft, komt al snel uit bij de Wet langdurige zorg (Wlz). Om toegang te krijgen tot deze wet, moet je een indicatie aanvragen bij het CIZ (Centrum Indicatiestelling Zorg). Dat klinkt eenvoudig, maar in de praktijk is het vaak allesbehalve dat. Zeker wanneer Wlz-aanvragen niet door ervaren professionals worden gedaan, kan het proces behoorlijk stroef verlopen.
Het CIZ: onafhankelijk en zorgvuldig
Het CIZ beoordeelt of iemand voldoet aan de voorwaarden van de Wlz. Dat doet het CIZ als onafhankelijk orgaan, los van gemeenten of zorgverzekeraars. “Dat is heel fijn,” vertelt Caroline, directeur bij ClientondersteuningPLUS. “Het CIZ kijkt objectief naar wat iemand nodig heeft. Dat zorgt voor transparantie en duidelijkheid, iets wat we bij andere wetten zoals de Wmo of de Jeugdwet helaas niet altijd zien.”
Bij de Wmo of Jeugdwet ligt het indiceren vaak bij gemeenten of wijkteams. Daar zit direct een spanningsveld: de partij die de indicatie afgeeft, is vaak ook verantwoordelijk voor de financiering. “Dan zie je dat er soms terughoudend wordt geïndiceerd. Logisch vanuit hun positie, maar niet altijd in het belang van de cliënt,” legt Caroline uit.
Waarom het vaak misgaat bij aanvragen vanuit gemeenten
In de praktijk ziet het CIZ regelmatig Wlz-aanvragen binnenkomen die niet kloppen. “Een medewerker van het CIZ vertelde laatst dat ze regelmatig slecht onderbouwde aanvragen ontvangen,” zegt Caroline. “Die komen vaak van consulenten die namens de gemeente of andere professionals die minder verstand van de Wlz hebben, een aanvraag doen. Ze krijgen van de gemeente de opdracht om te onderzoeken of iemand niet onder de Wlz valt, vaak gestuurd door het willen bezuinigen op zorg- en ondersteuningskosten. Maar zonder kennis van de Wlz-criteria of het beoordelingskader, gaat het aanvragen van een Wlz-indicatie vaak mis.”
Het gevolg? Onvolledige of verkeerde informatie in de aanvraag, waardoor het CIZ deze afwijst. En dat heeft impact: eerdere afwijzingen blijven bewaard, waardoor het later nóg moeilijker wordt om alsnog een juiste indicatie te krijgen. “Je hebt eigenlijk maar één keer een objectieve kans om het goed te doen,” zegt Caroline. “Als je dat moment vervuilt met verkeerde informatie, maak je het jezelf en de cliënt alleen maar moeilijker.”
De kracht van onafhankelijke cliëntondersteuning
Juist daarom is onafhankelijke cliëntondersteuning zo belangrijk. Cliëntondersteuners van ClientondersteuningPLUS weten wat het CIZ nodig heeft om een goede beoordeling te kunnen doen. Ze werken met Portero, het digitale systeem van het CIZ, waarin iedere aanvraag tot in detail wordt opgebouwd.
“Wij dienen alleen een aanvraag in als we zeker weten dat deze volledig en onderbouwd is,” vertelt Caroline. “We zijn daarin heel zorgvuldig en selectief. Heeft een aanvraag geen kans van slagen, dan dienen we die niet in. Dat zorgt voor een hoog slagingspercentage en voorkomt onnodige kosten of teleurstelling.”
Een ervaren onafhankelijke cliëntondersteuner Wlz weet precies welke informatie ertoe doet, hoe het afwegingskader wordt toegepast en op welk moment een aanvraag kans van slagen heeft. “De cliënt heeft daar veel baat bij,” zegt Caroline. “Wij zeggen niet dat iedereen een Wlz-indicatie krijgt, maar wel dat de juiste informatie bij het CIZ terechtkomt. Zo kan er een eerlijke en juiste beoordeling plaatsvinden.”
Kennis maakt het verschil
Het doen van een goede Wlz-aanvraag vraagt om kennis, ervaring en inzicht in wet- en regelgeving. Dat is wat veel consulenten, wijkverpleegkundigen of cliëntondersteuners gecontracteerd door gemeenten missen, simpelweg omdat dit niet hun dagelijkse werk is. “Ze weten vaak niet wat ze niet weten,” zegt Caroline. “En dat is niemand te verwijten, maar het maakt het proces wel onnodig ingewikkeld en onderaan de streep veel duurder.”
Om die reden is het belangrijk dat onafhankelijke cliëntondersteuners al vanaf het begin betrokken worden. Zij kunnen het verschil maken tussen een afgewezen aanvraag en een zorgvuldig onderbouwde beoordeling.
Meer leren over Wlz-aanvragen?
Voor wie meer wil weten over hoe het CIZ werkt, wat er komt kijken bij een Wlz-aanvraag en hoe je cliënten hierbij goed kunt ondersteunen, biedt de PLUSacademie verschillende trainingen en opleidingen. Daar leer je stap voor stap hoe je een aanvraag goed voorbereidt, welke criteria gelden en hoe je cliënten begeleidt in dit complexe proces.
