Een CIZ indicatie is nodig om toegang te krijgen tot de Wet langdurige zorg (Wlz). Het CIZ – voluit het Centrum Indicatiestelling Zorg – beoordeelt of iemand blijvend is aangewezen op intensieve zorg en toezicht. Zo’n indicatie bepaalt niet alleen of je recht hebt op Wlz-zorg, maar heeft ook invloed op de manier waarop zorg wordt geleverd, de hoogte van je eigen bijdrage en de organisaties die betrokken zijn. Toch blijkt in de praktijk dat veel mensen niet goed weten wat een CIZ indicatie inhoudt.
Wat houdt een CIZ indicatie precies in?
Een CIZ indicatie wordt afgegeven aan mensen die door een aandoening, beperking of ziekte 24 uur per dag zorg in de nabijheid nodig hebben of permanent toezicht nodig hebben. Denk bijvoorbeeld aan mensen met een ernstige lichamelijke aandoening, dementie of een verstandelijke beperking.
Na goedkeuring door het CIZ wordt de zorg overgedragen aan het zorgkantoor. Het CAK bepaalt vervolgens de hoogte van de inkomensafhankelijke eigen bijdrage. Dat betekent dus dat de indicatie directe gevolgen kan hebben voor je financiën. Ook kan het directe gevolgen hebben voor de organisaties die zorg mogen leveren. Als de organisatie waar je zorg van kreeg vanuit de gemeente namelijk niet gecontracteerd is door het zorgkantoor, heb je slechts 5 werkdagen de tijd om een aanbieder te regelen die wel door het zorgkantoor gecontracteerd is. Een via het zorgkantoor gecontracteerde aanbieder kan ook pas benaderd worden als er al een Wlz is. Eerder zal men je niet te woord willen staan.
Veel mensen krijgen deze uitleg echter nooit. “Er wordt vaak vergeten om goed uit te leggen wat een CIZ indicatie nu eigenlijk betekent in de praktijk,” vertelt Nina, onafhankelijk cliëntondersteuner bij ClientondersteuningPLUS. “Wij nemen altijd de tijd om dat wél te doen, zodat iemand bewust kan kiezen of hij dat traject in wil gaan.”
Waarom het vaak misgaat bij een CIZ indicatie
In de praktijk blijkt dat het aanvragen van een CIZ indicatie regelmatig verkeerd loopt. Gemeenten, wijkteams of zorgorganisaties doen soms zelf de aanvraag, maar hebben vaak te weinig kennis van de Wlz. Bovendien hebben sommige partijen er een eigen belang bij dat de indicatie wél of juist níet wordt afgegeven. De cliënt heeft dat niet altijd door en krijgt daardoor onvoldoende uitleg over de gevolgen.
Een voorbeeld uit de praktijk
Een oudere man met COPD in een vergevorderd stadium ontving ondersteuning via de Wmo. Zijn dochter hielp waar ze kon, maar kon de volledige zorg niet overnemen. Na toekenning van de Wlz indicatie verviel echter de hulp vanuit de gemeente, omdat die organisaties niet gecontracteerd waren door het zorgkantoor. Gevolg: paniek, omdat plotseling niemand meer dagelijks kwam helpen met eten, medicijnen en huishoudelijke taken. Juist in dit soort situaties is het belangrijk dat iemand van tevoren goed begrijpt wat een CIZ indicatie inhoudt en wat er verandert zodra de Wlz ingaat, maar ook wat de 5 dagen overgangstermijn betekent.
De oplossing: onafhankelijke cliëntondersteuning
Een onafhankelijke cliëntondersteuner van ClientondersteuningPLUS weet precies hoe een CIZ indicatie werkt, waar het CIZ op let en welke documenten belangrijk zijn. “We screenen eerst het hele dossier,” legt Nina uit. “Zo weten we vooraf of een aanvraag haalbaar is. We helpen cliënten besparen op tijd, geld en frustratie en voorkomen dat het CIZ aanvragen krijgt die onvolledig of zelfs kansloos zijn.”
De cijfers spreken voor zich: bijna alle aanvragen die via een cliëntondersteuner lopen, slagen. Dat komt omdat deze professionals goed getraind zijn in zowel het beoordelen als het aanvragen van een CIZ indicatie. Ze nemen uitgebreid de tijd om samen met de cliënt de vragenlijst door te lopen, zodat het dossier volledig en duidelijk is voordat het naar het CIZ gaat. Dat levert winst op voor alle partijen; voor het CIZ zelf én voor de cliënt.
Een grijs gebied, maar met grote meerwaarde
Officieel valt het aanvragen van een CIZ indicatie onder de verantwoordelijkheid van gemeenten en door gemeenten gecontracteerde organisaties voor onafhankelijke cliëntondersteuning. En dit terwijl onafhankelijke cliëntondersteuners Wlz – die juist de kennis in huis hebben – dat eigenlijk niet mogen doen. “Het is juist kostenefficiënter en zorgt voor betere resultaten en een lagere druk op het CIZ, wanneer cliëntondersteuners met de benodigde kennis van de Wet langdurige zorg vooraf cliënten goed informeren en vervolgens een goed onderbouwde aanvraag doen.”
Toch kiezen steeds meer gemeenten ervoor om onafhankelijke cliëntondersteuning in te zetten, omdat het zorgt voor heldere communicatie, minder fouten en een veel hogere kans op een succesvolle indicatie.
Samen zorgen voor duidelijkheid
Een CIZ indicatie is meer dan een formulier; het bepaalt de toekomst van iemands zorg. Juist daarom is goede begeleiding cruciaal. Een onafhankelijke cliëntondersteuner van ClientondersteuningPLUS zorgt dat jij begrijpt wat de indicatie betekent, wat de financiële gevolgen zijn en welke stappen volgen richting het zorgkantoor en het CAK. Zo houd jij de regie, maak je bewuste keuzes en weet je precies waar je aan toe bent.
